Nieuwsbrief nummer 37, oktober 2014

Inleiding
In 2015 start voor Kennisnet een periode van vernieuwing in de organisatie. Kennisnet wordt kleiner en meer gericht op collectieve vragen uit het onderwijs en minder gericht op individuele vragen van scholen. De kleinere, flexibele organisatie moet zich meer focussen op een beperkt aantal thema’s. Het is dus een logische stap dat gewerkt wordt aan een nieuw meerjarenplan en jaarplan. Met verschillende groepen in het MBO is gesproken over de inhoud van de plannen. Op die manier krijgen we in het MBO de dienstverlening die we wensen, gericht op de vraagstukken waar we voor staan.

Die vraagstukken moeten voor een deel ook zichtbaar worden in de ICT Monitor. In januari kijken we allemaal weer uit naar de resultaten. Waar staan we als sector op onderwerpen zoals informatiebeveiliging, uitbesteding of ontwikkelingen rondom cloud? En hoe staat het met de kosten van ICT in de sector? Iedereen is benieuwd naar de resultaten, maar daar moeten we allemaal wat voor doen. De monitor is deze keer eenvoudiger in te vullen, de vragen zijn verbeterd en er is een handleiding. Maar het kost zeker even werk. Bedenk daarbij dat anderen binnen de sector behoefte hebben aan de resultaten. Vul de ICT Monitor dus vooral in voor je collega, daar heb je ongetwijfeld een paar uurtjes voor over, toch?

Jan Bartling


Conferentie terug- en vooruitblik
Veel positieve reacties mochten we in ontvangst nemen tijdens en na de 30e saMBO-ICT conferentie, 17 en 18 september bij Groenhorst in Barneveld. Prima keynotes, een interessant programma en bovenal een prachtige en inspirerende locatie. Het mooie najaars zonnetje maakte het plaatje compleet. Op onze website kunt u een terugblik vinden met foto-impressie en nagenoeg allepresentaties.

De programmacommissie start eind oktober met de voorbereidingen voor de 31e saMBO-ICT conferentie. Ditmaal zijn we te gast bij ROC Horizon College te Heerhugowaard op donderdag 29 en vrijdag 30 januari 2015.



25e saMBO-ICT Gebruikersdag
Op 24 november 2014 vindt de 25e saMBO-ICT gebruikersdag van gezamenlijke gebruikersgroepen van kernregistratiesystemen plaats. Nog eens kijken wat allemaal aan de orde geweest is? Via Gezamenlijke Gebruikersdagen op de site zijn alle agenda’s en presentaties beschikbaar.

Het programma voor 24 november is nog niet helemaal rond, maar de contouren staan wel. Naast de gebruikelijke mededelingen en bijpraten van actualiteiten staat het ochtend deel van de gebruikersdag in het thema van schonen en archiveren van data in de (kern)registratiesystemen. Met bijdragen vanuit DUO, Kennisnet en de resultaten van de saMBO-ICT werkgroep belooft dit weer een interessante ochtend te worden.

Voor uw agenda nog even de data van de Gebruikersdagen 2015:
2 februari, 13 april, 8 juni, 28 september en 23 november.



Kennisdeling Office 365/Sharepoint 3 december 2014
Thema: Office 365/Sharepoint
Datum: 3 december 2014
Tijd: 09.30 – 16.00 uur
Locatie: Microsoft, Evert van de Beekstraat 354, Schiphol

Het is de programmacommissie weer gelukt om een aantrekkelijk programma samen te stellen met veel verhalen uit de praktijk. Naast 3 voorbeelden uit het MBO ook twee ervaringen uit het VO en HO. Daarnaast twee bijdragen van Microsoft over Yammer in het onderwijs en Privacy & Security.
Het volledige programma is te vinden op deze pagina. Direct aanmelden kan via dit formulier.



Aansluiting SURF
Vlak voor de zomer hebben de Algemene Leden Vergadering van de MBO Raad en de Raad van Afgevaardigden van SURF besloten om op strategisch niveau te gaan samenwerken opdat onder andere de dienstverlening voor netwerkinfrastructuur, licenties van software en clouddiensten ook voor MBO-instellingen beschikbaar komt. De dienstverlening rondom software en licenties wordt verzorgd door SURFmarket. SURFmarket heeft een project gestart om te zorgen dat elke mbo-instelling die dat wil, vanaf 1 januari 2015 bij SURFmarket terecht kan voor bestellingen.

In een mail naar alle contactpersonen van saMBO-ICT wordt van instellingen gevraagd of men per 1 januari gebruik wenst te maken van de diensten van SURFmarket. In dat geval zal er een aantal formele stappen gezet moeten worden. Het kan ook zijn dat er nog vragen leven, in dat geval wordt dat opgepakt door SURF. Antwoorden op vragen rondom het aansluiten van instellingen zijn ook te vinden o onze website bij de pagina’s FAQ en Surfmarket.



ICT Monitor
Met welke projecten zijn collega’s bezig? Hoe is informatiemanagement georganiseerd bij collega-instellingen? Antwoorden worden gepubliceerd in de ICT Monitor die in januari a.s. gaat verschijnen. Om het beeld van de sector te kunnen opstellen, zullen de mbo-instellingen iets moeten doen: de eigen gegevens invullen.

Via een mail worden contactpersonen van saMBO-ICT gevraagd om de vragenlijst in te vullen. Ten opzichte van de ICT Monitor mbo 2013 is er veel verbeterd, in de vragen zelf, maar ook in het vragenformulier. Tussenresultaten zijn op te slaan, pas aan het eind kies je zelf dat het formulier wordt verstuurd. Ook is er nu een goede handleiding die moet zorgen dat de bedoeling van een vraag helder is. Download hier de handleiding.

Bij de handleiding is ook een leeg vragenformulier te vinden zodat van te voren gekeken kan worden wat de monitor inhoudt. Diegenen die vorig jaar ook aan de monitor hebben meegedaan ontvangen in een aparte mail de antwoorden die ze toen hebben gegeven. Tenslotte ontvangt iedereen binnen enkele dagen na het versturen van de vragenlijst een pdf bestand met de antwoorden die zijn gegeven.

De ICT Monitor mbo is een samenwerking tussen saMBO-ICT, Kennisnet en bureau Berenschot. We hopen dat nog meer instellingen dan afgelopen jaar de vragenlijst gaan invullen. Dan kan in januari een betrouwbaar beeld gegeven worden van de sector en kan elke school zijn instellingsgegevens daar tegen afzetten.



Schonen van (kern)registratiesystemen
In de afgelopen twee jaar heeft saMBO-ICT in samenwerking met de scholen actief gewerkt aan het onderwerp Documentmanagement. In het verlengde daarvan wordt nu het onderwerp Datamanagement opgepakt, omdat ook data tijdig gearchiveerd en geschoond moet worden. Vragen die daarbij spelen zijn geïnventariseerd. Denk daarbij aan vragen als: Hoe lang mogen en hoe lang moeten we gegevens bewaren in de systemen? Gelden er verschillende bewaar-/vernietigingstermijnen voor verschillende soorten gegevens? Hoe moeten we dit organiseren gezien alle relaties die er zijn in de database?

In een aantal werkgroep bijeenkomsten in oktober en november wordt dit onderwerp verder in kaart gebracht.
Het streven is de eerste resultaten te presenteren op de volgende saMBO-ICT gebruikersdag.



Programma MBOcloud
MBOcloud maakt deze periode de stap van papier naar werkelijkheid. Dit is een cruciale fase, omdat de richting waarin we deze stap zetten bepalend is voor het succes van MBOcloud. Dat succes wordt niet alleen bepaald door de functionaliteit die straks aan de MBO-school wordt geboden, maar ook door de vraag of het concept MBOcloud in staat is de context (de markt) te veranderen. Want daar liggen de grote voordelen van MBO-cloud, zoals:
  • Clouddiensten en digitale leermiddelen zijn direct beschikbaar voor het gehele MBO;
  • applicaties die nu op school zijn geïnstalleerd kunnen via de cloud als dienst worden afgenomen;
  • het complete aanbod van leermiddelen wordt voor docenten transparant dankzij een openbare catalogus;
  • studenten kunnen bij aanschaf van leermiddelen kiezen uit meerdere aanbieders.
Een paar recente ontwikkelingen gaan al in de richting van een andere context: dankzij de aansluiting van MBO bij SURF komt het aanbod van SURFmarket beschikbaar voor het MBO; uitgevers verenigd in de GEU willen aanhaken bij MBOcloud en enkele distributeurs hebben interesse in MBOcloud getoond of hebben concreet toegezegd te willen aanhaken. Om ervoor te zorgen dat er straks een goedgevulde etalage in de MBOcloud-hub voorhanden is, is het belangrijk dat MBO-scholen gezamenlijk aan de markt duidelijk maken dat scholen deze ontwikkeling beslist nastreven. Dit kan saMBO-ICT niet alleen; we moeten de komende tijd gezamenlijk naar marktpartijen uitstralen dat de MBOcloud-hub de marktplaats van de toekomst is!



Bijeenkomst SURFconext
SURFconext is door het programma MBOcloud van strategische waarde geworden. Hoog tijd dus om het MBO er goed kennis mee te laten maken en om te horen wat men ervan vindt. En dan niet zozeer techniek (juist niet) maar andere invalshoeken. De doelgroep is primair instellingen die voor cloud deelnemen aan MBOcloud. Maar ook andere, dus niet-bij-SURF(net) aangesloten instellingen, zijn van harte welkom.

Aan de orde komen: toepassingen in het onderwijs, toekomstplannen surfconext, positionering (MBOcloud en Kennisnet Federatie), SURFspot2+, plannen voor een starterskit, welke diensten en hoe krijg je er diensten bij? Meer informatie bij Remco Rutten van SURFnet: remco.rutten@surfnet.nl
De bijeenkomst staat gepland op vrijdag 28 november tussen 10 en 15 uur in het SURFnet-kantoor Utrecht.



Programma iFoV
Programma van Eisen ICT ondersteuning bij Bekwaamheidsontwikkeling
(iFoV thema Professionalisering)

In dit 3e kwartaal is gestart met de constructie van een procesmodel Bekwaamheidsontwikkeling dat uiteindelijk gaat leiden tot een programma van eisen voor de ICT die de stappen in dat procesmodel moet ondersteunen. Ook is een checklist voorzien die instellingen in staat moet stellen om de eigen lacunes ten opzichte van het PvE in kaart te brengen. Met de resultaten van de checklist kunnen instellingen op een gedegen wijze het gesprek met hun ICT leverancier(s) aangaan.

eDidactiek in de vakopleiding van docenten (iFoV thema Professionalisering)
Doelstelling van deze activiteit is om uiteindelijk het gehalte eDidactiek in de opleidingen van docenten te vergroten, zodat zij al bij aantreden binnen de school ook op dit gebied bekwaam zijn. Nu wordt e.e.a. pas gedurende de schoolloopbaan bijgebracht. Besloten is om een publicatie te vervaardigen die ingaat op de eDidactiek. In deze publicatie zal ook aandacht worden geschonken aan de rol die bestuurders hebben richting de opleidingen voor instromende docenten (lerarenopleidingen, opleidingen voor het pedagogisch-didactisch getuigschrift). De bestaande kennis over eDidactiek zal in deze publicatie worden meegenomen.



Optimalisatie BPV Keten (iFoV thema Bekostigingsinformatie)
De BPV is een belangrijk onderdeel van de opleiding in het MBO. Naast de inhoudelijke uitvoering, worden instellingen geconfronteerd met de administratieve kant van de BPV. In de huidige keten spelen instellingen, DUO, SBB en de leerbedrijven een belangrijke rol. Het uitwisselen van gegevens tussen deze partijen is niet optimaal geregeld. Gevolgen zijn te merken doordat bijvoorbeeld wijziging in erkenningen van leerbedrijven niet kunnen worden doorgegeven in de keten of dat de beschikbaarheid van stageplaatsen niet betrouwbaar is.

Een oplossing kan alleen gevonden worden in de gewijzigde uitvoering van het ketenproces door het samen met alle betrokken partijen aan te pakken. Een aantal specialisten van instellingen, DUO, OCW, kenniscentra en SBB hebben, onder begeleiding van CapGemini, gezamenlijk een nieuwe architectuur ontworpen. Deze partijen kiezen samen voor het centraliseren van de registratie van BPV-gegevens. Op één punt in ieder geval de kerndata vastleggen. De voorgestelde oplossingen moeten leiden tot het volgende:
  1. De wettelijke taak van elk van de verantwoordelijken in de keten moet beter en efficiënter worden uitgevoerd.
  2. De kwaliteit van de BPV moet toenemen door een betere match tussen student en leerbedrijf, omdat er actuele gegevens gedeeld kunnen worden met instellingen en leerbedrijven.
  3. Deze kwaliteit wordt ook verbeterd door de extra mogelijkheden voor SBB om gericht kwaliteitsbevordering toe te passen bij leerbedrijven.
  4. Administratieve lastenverlichting door vereenvoudiging van de keten en gebruik van beschikbare data (eenmalig vastleggen, meervoudig gebruik).
De komende tijd zal met ketenpartners gewerkt worden aan een nadere invulling van de architectuur en een ontwerp van een gezamenlijke voorziening. Het rapport “Advies Optimalisatie BPV keten” is te vinden op de site van saMBO-ICT.



Herziening kwalificatiestructuur (iFoV thema Herziening KS)
In de vorige nieuwsbrief is uitgelegd hoe saMBO-ICT in de realisatiefase de scholen en leveranciers ondersteunt bij de invoering van de herziene kwalificatiestructuur processen en systemen. Kennis delen, informatievoorziening en monitoren van de voortgang hebben als doel dat de processen en systemen op de scholen tijdig aangepast zijn. Tijdens de informatiebijeenkomst op 24 september 2014 getuigde alleen al de goede opkomst van betrokkenheid van de leveranciers bij het onderwerp. Ook van de meeste gebruikersgroepen was een vertegenwoordiging aanwezig. Voor de direct bij het project betrokkenen zijn de werkdocumenten van het project beschikbaar in de groepsomgeving van de saMBO-ICT site. Op de volgende sites is veel informatie over de herziene kwalificatiestructuur te vinden:


Taskforce Informatiebeveiligingsbeleid mbo komt op stoom!
Er zijn in de afgelopen weken veel activiteiten ontwikkeld vanuit de taskforce IBB. Er zijn vier werkgroepen aan de slag gegaan en zij vorderen gestaag.
  1. Werkgroep 1 houdt zich bezig met de ontwikkeling van een toetsingskader IBB voor het mbo. Dit is gebaseerd op het normenkader vanuit het HO (Hoger Onderwijs) en wordt door vertaald naar het mbo. In de uitwerking van het normenkader worden de maatregelen aangegeven om alle risico’s rond informatiebeveiliging het hoofd te kunnen bieden en bovendien wordt aangegeven hoe dit getoetst kan worden.
  2. In werkgroep 2 wordt gewerkt aan methodieken om ook daadwerkelijk te gaan meten of je aan het toetsingskader IBB MBO voldoet. Er wordt allereerst een quick scan ontwikkeld waarmee instellingen hun eigen maatregelen kunnen toetsen en vervolgens kunnen deze maatregelen vergeleken worden met de andere instellingen in de MBO sector (benchmark).
  3. Werkgroep 3 houdt zich bezig met beleid en organisatie. Op korte termijn is er een format Informatie-beveiligingsbeleid voor het mbo beschikbaar op basis van de HO documenten. Medio 2015 is er een MBO specifieke starterskit, met handreikingen om er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan, beschikbaar.
  4. Tot slot, werkgroep 4, kennisontwikkeling, heeft intussen al een heel mooie ‘actieve masterclass’ opgezet. Deze bestaat uit een training van 5 dagen waarin alle aspecten van IBB binnen het mbo aan de orde komen en bovendien wordt er direct gewerkt aan een concrete invulling IBB voor de eigen instelling. Zie verder.
Voor meer informatie kun je terecht op de websites van saMBO-ICT en Kennisnet (mbo).



Informatiebeveiligingsbeleid in het mbo
Tijdens de saMBO-ICT-conferentie op 18 september 2014 heeft Ben Geerdink, voorzitter van saMBO-ICT, het eerste exemplaar van de nieuwste uitgave uit de Hoe?Zo!-reeks officieel uitgereikt. De publicatie, inmiddels alweer de 15e in de reeks, heeft als onderwerp Informatiebeveiligingsbeleid in het mbo.

Er is geen goed beeld over het niveau van informatiebeveiliging in het mbo. Er is nooit een afspraak gemaakt over wat een acceptabel niveau is. Gezien de mogelijke risico’s die instellingen lopen en die in de toekomst door aangescherpte wet- en regelgeving nog groter zullen worden is het van groot belang dat de sector zijn verantwoordelijkheid in deze neemt. Hoe krijg je zicht op de risico’s binnen de instelling?, welke risico’s zijn er?, en hoe breng je informatiebeleid binnen de organisatie onder de aandacht?
Deze vragen, en veel meer, worden beantwoord in de Hoe? Zo! publicatie Informatiebeveiligingsbeleid in het mbo.



Actieve Masterclass Informatiebeveiliging voor de mbo sector
Om het deskundigheidsniveau van instellingen te vergroten, starten we eind november met een onderwijsaanbod “actieve masterclasses”. Deze bestaat uit een serie van vijf volle dagen (inclusief 2 netwerkavonden plus overnachting in een hotel), elk gericht op een specifiek thema. De doelgroep bestaat niet alleen uit IT verantwoordelijken, zoals IT-directeuren, Informatiemanagers, enz., maar ook uit kwartiermakers met een andere achtergrond. Deze masterclasses worden verzorgd door deskundigen op het terrein van Informatiebeveiliging.

Per instelling kan maximaal één persoon deelnemen. De cursus wordt gegeven in Utrecht en de kosten bedragen € 600 (inclusief 2 overnachtingen). Inschrijven kan door een mail te sturen naar Tiny Verbeek: tiny.verbeek@sambo-ict.nl. Er kunnen 20 cursisten deelnemen. Toewijzing is op basis van inschrijfvolgorde. In dit document vind je een toelichting op ons aanbod.
Inhoudelijke vragen kun je stellen aan Ludo Cuijpers coördinator Actieve Masterclasses (l.cuijpers@leeuwnet.nl).



Ambassadeursnetwerk mbo
Als gevolg van de reorganisatie bij Kennisnet leek ook het voortbestaan van het netwerk van Kennisnet ambassadeurs binnen het mbo in gevaar te komen. saMBO-ICT onderkent het belang van dit netwerk en heeft daarom aangeboden de ondersteuning hiervan per 1 oktober 2014 over te nemen van Kennisnet.

Willem Karssenberg zal de ondersteuning voor zijn rekening nemen. Inmiddels is er voor dit netwerk een nieuw platform ingericht waardoor uitwisseling en samenwerking hopelijk nog beter uit de verf gaan komen.



Meld u aan voor het programma Big Data
In december 2014 starten we de tweede keer het programma Big Data. Bent u projectleider bij een MBO-instelling en wilt u werken aan de verbetering van uw onderwijs of organisatie op basis van objectieve data? Dan kan het programma big data u daarbij ondersteunen.

In het programma gaan we in op onderwerpen als het definiëren van scherpe vraagstellingen, data-analyse, privacywetgeving en intervenieren op basis van uitkomsten. Experts geven ons input op deze onderwerpen, tegelijkertijd gaan we de kennis meteen vertalen naar eigen projecten. Ook zullen we in de programmadagen ruimte hebben om van elkaar te leren door middel van intercollegiale consultatie.

Er is nog plek voor projectleiders om te participeren! Meer informatie vindt u via mbo.kennisnet.nl.
U kunt ook contact opnemen met Marius van Zandwijk, senior adviseur Kennisnet
(telefoon: 0800 – 321 22 33, e-mail: m.vanzandwijk@kennisnet.nl)



Alert Online
SURFnet is op dit moment een lespakket aan het ontwikkelen op het gebied van online security. De inhoud van dit online pakket is gericht op docenten. Belangijke aandachtspunten zullen onder andere informatiebeveiliging in de klas en social media zijn. SURFnet zal voor geïnteresseerde instellingen een les van 1 uur verzorgen. Deze les wordt op locatie gegeven voor groepen van maximaal 25 docenten en belangstellenden. Graag stellen we ook uw instelling in staat om kosteloos gebruik te maken van dit aanbod.

Het lespakket wordt officieel gelanceerd tijdens de landelijke security campagne Alert Online. Deze campagne loopt van 27 oktober tot en met 7 november aanstaande. Klik hier voor meer informatie.

Na de introductie bij Alert Online wordt het pakket beschikbaar gesteld via CyberSave Yourself zodat de instellingen hier ook zelf mee aan de slag kunnen. Cybersave Yourself is een landelijke website voor het hoger onderwijs waar gebruikers van instellingsnetwerken algemene informatie, tips en trucs vinden om veilig met hun computer en instellingsnetwerk om te gaan.

Mocht uw instelling geïnteresseerd zijn om gebruik te maken van dit lespakket, neem dan contact op met Alf Moens van SURFnet. Alf is te bereiken via alf.moens [at] surfnet.nl



BVE-congres 2014
De Dienst Uitvoering Onderwijs organiseert samen met saMBO-ICT, MBO Raad, SBB en het Ministerie van OCW op dinsdag 4 november 2014 het jaarlijkse BVE-congres. Het congres vindt weer plaats in leerhotel Het Klooster in Amersfoort. Dit jaar staat het congres in het teken van ‘Ruim baan voor vakmanschap’.

In het plenaire gedeelte wordt in vogelvlucht inzicht gegeven in de laatste ontwikkelingen rondom wet- en regelgeving in het mbo. Vervolgens zijn er vier rondes met uiteenlopende sessies. Ook dit jaar zijn er weer spreekuren waar men terecht kan met prangende vragen over Bron, de bekostiging en 2Bron.

Het programma is te vinden op deze pagina en daar staat ook de link naar het aanmeldformulier.



Dé Onderwijsdagen 2014
Het onderwijs verandert razendsnel. Bent u daarop voorbereid? Heeft u juiste tools in handen om adequaat in te spelen op (technologische) ontwikkelingen en toekomstgericht onderwijs te blijven aanbieden?
Dé Onderwijsdagen helpen u op weg. Dit jaarlijkse congres biedt inzicht in de trends en ontwikkelingen op het gebied van ICT in het onderwijs.
Dé Onderwijsdagen vinden plaats op 11 en 12 november 2014 in het WTC in Rotterdam. Het congres is bedoeld voor beleidsmakers, managers, bestuurders en andere professionals binnen onderwijsinstellingen die de verbinding leggen tussen onderwijs en ICT. Meer informatie en aanmelden, klik hier.



Vragen van en aan collega's
Vragen van/aanLeden kunnen zelf direct een vraag op de website plaatsen in de Vraagbaak. Hiervoor moet men wel zijn ingelogd. Ook om de vragen te bekijken is aanmelding vereist. Dit om te voorkomen dat willekeurige bezoekers vragen onder ogen krijgen die alleen voor onze leden bestemd zijn.

Reageren gaat gemakkelijk. Reacties kunnen direct onder de vraag in deVraagbaak geplaatst worden, zodat andere leden deze ook kunnen raadplegen.

Discussies op LinkedIn
Naast de Vraagbaak worden er de laatste tijd ook steeds meer en vaker vragen gesteld en discussies gestart in de LinkedIn groep van saMBO-ICT. Deze groep telt op moment van schrijven al 945 leden en daar komen wekelijks nieuwe aanmeldingen bij. Een groot verschil met de Vraagbaak is dat iedereen zich kan aanmelden voor deze groep, dus ook leveranciers en bedrijven. Sommige vragen kunnen dus nog steeds beter in onze Vraagbaak gesteld worden.